Paralotniarstwo – latanie dla każdego. Część druga.
Piątek, 29 Styczeń 2010 18:36 | 
Author: M.G |
Paralotniarstwo – latanie dla każdego. Część druga.
W drugiej części dowiemy się, dlaczego paralotnia lata oraz jak jest sterowana. Dowiemy się również, że paralotnia jest jedynym urządzeniem latającym, którego pilotażu uczymy się nie odrywając od ziemi.
Fot. Archiwum Aerokrak
Z reguły posiada kształt eliptyczny i składa się z górnego i dolnego pokrycia, zszytego wzdłuż krawędzi spływu. Powierzchnie te połączone są żebrami o kształcie, nad którym od ponad wieku pracują wybitni aerodynamicy. To właśnie ten kształt w połączeniu z powierzchnią nośną decydują o osiągach paralotni. Tkanina z jakiej wykonana jest paralotnia to włókna poliamidowe lub poliestrowe o splocie workowym wypełnione żywicą wprasowaną w strukturę w procesie kalandrowania. W wyniku tego procesu tkanina ta staje się nieprzepuszczalna dla powietrza. Cecha ta jest podstawowym gwarantem bezpieczeństwa wykonywania lotów.
Start paralotni następuje, gdy pilot zacznie ciągnąć taśmy, do których przymocowane są linki rzędu A. Wówczas przez otwartą krawędź natarcia skrzydło zaczyna wypełniać się powietrzem. Ponieważ objętość skrzydła jest ograniczona a tkanina jest nieprzewiewna, dzięki właściwości ściśliwości powietrza nasze skrzydło formuje się przypominając przy tym nadmuchany materac. Na otwartej krawędzi natarcia tworzy się tzw. sztuczny nosek aerodynamiczny.
W czasie lotu, gdy nasza prędkość osiągnie około 36 km/godz. ciśnienie to jeszcze wzrośnie. Cząsteczki powietrza opływają płat. Profil skrzydła jest bardziej wysklepiony na górnej powierzchni, co powoduje szybszy przepływ cząsteczek po górnej a wolniejszy po dolnej powierzchni. Towarzyszący temu zjawisku wzrost ciśnienia dynamicznego powoduje spadek ciśnienia statycznego na górnej powierzchni. W efekcie tego powstaje siła nośna skierowana ku górze. Śmiało możemy w dużym uproszczeniu założyć, że skrzydło leci, ponieważ jest zasysane ku górze.
Tak więc skrzydło paralotni niewiele różni się od skrzydeł sztywnopłatów. Podstawowa różnica to ta, iż sztywnopłaty posiadają dźwigary i sztywne żebra, a miękkopłaty usztywniają się aerodynamicznie, dzięki podwyższonemu ciśnieniu wewnątrz płata.
Sterowanie paralotnią jest proste i zupełnie intuicyjne. Pilot dysponuje linkami zakończonymi uchwytami sterowniczymi, którymi steruje paralotnią. Pociągniecie linki prawej powoduje zakręt w prawo i odpowiednio lewej – w lewo. Ściągnięcie obu linek powoduje zwiększenie kąta natarcia skrzydła, zwiększenie oporu czołowego i w końcowym efekcie utratę prędkości. Trzeba o tym pamiętać, gdyż zabezpieczenie prędkości poziomej decyduje o bezpieczeństwie lotu.
Tyle teoria. W praktyce zakręt inicjujemy przechyleniem w uprzęży, co powoduje zwiększenie obciążenia połówki skrzydła, w którą zamierzamy wykonać zakręt. W chwili, gdy paralotnia rozpoczyna zakręt ściągamy linkę sterowniczą i ustalamy promień zakrętu. Wychodząc na kierunek lotu najpierw odpuszczamy sterówkę, a następnie prostujemy się w uprzęży. Sterując tą metodą paralotnia płynnie zakręca i wyprowadza bez dodatkowych wahnięć.
Lądowanie rozpoczynamy od podprowadzenia na prędkości trymowej, następnie na wysokości około 2 metrów nad ziemią ściągamy sterówki około 20 cm, doprowadzając do wyrównania lotu i w tempie odpowiadającym zniżaniu paralotni ściągamy sterówki do oporu w dół, na wysokości 1-0,5 m nad ziemią.
Kontrolowane przeciągnięcie skutkuje zmniejszeniem prędkości poziomej skrzydła i zmniejszeniem do zera prędkości opadania w efekcie czego paralotniarz miękko styka się z ziemią.
Opisane powyżej zasady sterowania paralotnią w żaden sposób nie powinny być wykorzystane do samodzielnej nauki latania na paralotniach i winny być traktowane jako materiał poglądowy.
Pamiętajmy! Latanie na paralotniach jest niebezpiecznie łatwe! I choćby ze względu na to przyszli adepci paralotniarstwa powinni skorzystać z usług certyfikowanych przez Urząd Lotnictwa Cywilnego wyspecjalizowanych szkół latania.
Niech latanie na paralotniach przynosi nam radość i spełnienie po bezpiecznie wykonanym locie.
W następnej części opowiem o szkoleniu oraz jak i gdzie stawiać pierwsze kroki.
Leszek Mańkowski