Pragne Wam przedstawic  jako  ciekawostke  lotnie  " Kombi "  o nazwie  TROPI  ,  w ktorej zastosowano  dwa systemy  sterowania .  Pierwszy system juz znacie  to sposob  przemieszczania srodka ciezkosci . Drugi system to  system aerodynamiczny  za pomoca spojlerow  taki wlasnie jaki posiada  Exxtacy  - Atos  i inne sztywniaki.  To wlasnie sztywnoplaty   wyrosly na doswiadczeniach  kostrukcyjnych  lotni   IKARUS 500  z 1976  roku -  Hiway Explorer  - Tropi  z 1987  i inne .

"  Posiadac  Pitch  lotni we wlasnych rekach " - tak brzmi tytul  testu lotni  Wernera Pfändler  z Drachenfligera  6 / 1987  . Na Fotografi Konstruktor tego skrzydla  Pepi Kecur .  Pan Kecur oprocz  budowy lotni zajmuje sie konstruowaniem  wlasnych Motolotni  o niesamowitych osiagach - Patrz  Katalog  Flügel  der Welt

Pepi Kecur lata od lat lotnia  i rowniez tak dlugo zajmuje sie tym  aby  lotnie usprawnic i uczynic ja bezpieczniejsza . Jego wynalazek to sluzace do sterowania spoilery . Nimi to wlasnie  pilot  bierze   PITSCH lotni we wlasne rece !!! Powazne przemyslenia  Pepiego Kecura zapowiadaja podwyzszenie  doskonalosci lotni  ( rok  1987 ) . Nikt sie natomiast nie martwi  aby  przemyslec sposob na galtowne  obnizenie doskonalosci lotni  po to aby bezpiecznie wyladowac. Powodem zaprojektowania tej konstrukcji  byl  smiertelny wypadek  na lotni  Przyjaciela  Kecura , ktory  to na podejsciu do ladowania  dostal podmuch termiczny . Na wykonanie pelnego okrazenia  bylo za nisko  do ladowania  przed  murem . Pepi obiecal sobie , ze zbuduje lotnie , ktora  na pewno bezpiecznie  sie wyladuje.  Po dwoch latach  budowy i prob   student Aerodynamiki  osiagnol wreszcie swoj cel .  Lotnia ta to wyczynowe skrzydlo  , w ktorym    zastosowano wiele  kreatywnych  rozwiazan ,  a przede wszystkim  Kecur - Knick - klapen . Sa to dwa wyrafinowane spoilery  , ktore w stosunku do klasycznych  klap  przy minimalnym wychyleniu pokazuja skutek !

Caly  Trick  to Knick

Miec  cos wiecej to genialne rozwiazanie  - jezeli  sie to cos posiada.    1 / 4  tylna czesc  klapy  jest flexibna . Jezeli pilot  pociagnie  Bowden linki klapa  postawi sie natychmiast  w oplywie powietrza  wprost proporcjonalnie do  sily ciagu linki . Taka klape zastosowano poraz pierwszy  w 1976  roku  na skrzydle  IKARUS 500 .  Prototyp klap  wbudowano  w  Skrzyde   Hiway  Explorer  ale  rodzaj ich nie byl  przy wychyleniu dozowany.  Klapy te  przy wychyleniu  najpierw  nie reagowaly  a nagle  wychylaly sie w pelni.  " Klapy podgiete " maja dalsza zalete  poniewaz sa na fest przyszyte  z poszyciem i przy  demontazu lotni  dzieki swojej elastycznosci   daja sie zrolowac w poszycie . Innymi slowy  pomimo spoilerow  montaz lotni nie trwa dluzej jak innych skrzydel .  Na decydujaca ocene lotni nie wplywa  czas i sposob montazu  lecz  zachowanie sie w locie .

Klapami  mozna  uratowac start

Warunki startu byly nie najlepsze i w momencie rozbiegu  wlasnie uderzyl  wiatr tylny.  Rozbieg  srzydla stal sie wyscigiem a predkosc nie wystarczyla. Lotnia znalazla  sie w polowie przepaniecia  i stala sie nie sterowna   wzdluz osi podloznej. Kiedy sie oderwalem lotnia zaczela skrecac do zbocza . Do katastrofy nie doszlo . Jedno pociagniecie  lewego uchwytu  spoilera i  TROPI  leci juz po prostej.  Uratowano w ten sposob nie tylko lotnie i kosci ale i marke.  W locie lotnia  Klapy pokazuja  swoj swietny skutek.  Kiedy pociagniemy  jednoczesnie  obydwie  raczki  na sterownicy  zmienia sie natychmiast wartosc lotu  .  Np  w locie  z predkoscie  45 km/h zaczniemy opadac  1 - 1,5 m/s . Utrzymujac predkosc  38 -40  km/h bedziemy opadac  2 - 2,5 m/s . Obliczajac  z cala tolerancja  dokonujemy  zaklocenia  " Doskonalosci "  lotni o polowe .

Foto Andrzej Binkowski

Kiedy odpuscimy klapy lotnia opada jeszcze przez moment  3 m/s ale kedy oplyw profilu nastapi  w 100 %  lotnia szybuje z poprzednimi wartosciami  a wiec  45 km/h  przy  1 - 1,2 m/s . W obrebie   przeciagniecia  redukuje sie  V min  przy  postawionych   spoilerach  o 4 - 5 km/h . Lot w zakretach  jest bardzo ulatwiony  , a szczegolnie  " dokrecanie " w odrywajacy sie komin.  Uwazac trzeba aby lotni nie rozpedzac  bo " nadsterownosc " pochyli lotnie  w glab zakretu.  Tego powinnismy unikac.  Pepi Kecur zaleca ,  mozliwie plasko i ciasno krazyc  aby noszenia w pelni  wykozystac.  Latajac w ciasnych zakretach  polowa skrzydla znajdzie sie na zewnatrz i produkuje w kwadracie  predkosci wiecej  sily nosnej . Z niewielkim  doswiadczeniem  w sterowaniu klapami  pilot moze zewnetrzne skrzydlo mocniej obnizyc i zakret wyplaszczyc . Skutkiem tego bedzie  ciasny i plaski zakret.  Dalsza zaleta klap Kecura  to dodatkowy Pitsch -UP , ktory jest wyczuwalny przy postawionych  spoilerach.  W krytycznych sytuacjach  np.  w locie nurkowym  pomaga to latwiej wyjsc  z tego stanu lotu.

W czasie ladowania jest wazne ;  Podprowadzic troche wyzej  jak normalnie  ale z normalna predkoscia .  Stawiamy  Spoilery  i zaleznie od potrzeb ciagniemy Speedbar. Najpozniej do wysokosci 10 metrow stabilizujemy lot  poniewaz lotnia potrzebuje  ulamkow sekund  aby  zlapac pelen  oplyw  strug.  Jest to  potrzebne  aby uzyskac minimalne opadanie do ladowania .  Pociagajac  odpowiedne Spoiery mozna  w fazie  koncowej  lotu  dokonywac korektury kursu .

ZALETY I PLUSY  ;

1.  Plaskie krazenie na termice

2. Szybkie zakrecanie bez wypchniecia sterownicy

3.  Szybkie korektury  sterowania  przy Starcie  i  Ladowaniu

4.  Sterowanie bez wysilku

MINUS ;

Potrzeba troche czasu zanim pilot  w pelni opanuje  sterowanie  spoilerami

Spoiler / klapa  w fazie spoczynku

Spoiler w fazie postawienia

Historyczny   angielski   Hiway  Explorer  sterowany  jak Tropi .  Wiecej fotografi  umiescilem  na  www. lotnie pl w  dziale  Sztywnoplaty  i ich  historyczny rozwoj.